Soms heb ik het gevoel dat ondernemen allang niet meer alleen over ondernemen gaat. En ik denk dat veel ondernemers precies snappen wat ik bedoel. Je bent allang niet meer alleen bezig met klanten helpen, afspraken nakomen, auto’s verkopen, je bedrijf draaiende houden en kansen zien. Je moet tegenwoordig ook jurist zijn, risicomanager, bemiddelaar, personeelsfunctionaris, dossierbouwer en vooral iemand die voortdurend op zijn tellen past.
Dat gevoel had ik opnieuw toen we deze week onze podcast opnamen over contante betalingen en het verbod. Niet eens alleen door het onderwerp zelf, maar vooral door alles wat eromheen hangt. We zaten zó op onze woorden te letten, alles afwegend en voorzichtig formulerend, omdat je steeds voelt dat je iets maar net verkeerd hoeft te zeggen of dat het achteraf anders uitgelegd kan worden. En voor je het weet, word je als ondernemer bekeken alsof je iets hebt uit te leggen, terwijl je juist probeert het goed te doen.
En dat is misschien wel het meest wrange van alles. Niet alleen de regel zelf, maar vooral het gevoel dat eromheen ontstaat. Alsof ondernemers eerst moeten bewijzen dat ze te vertrouwen zijn, terwijl de overgrote meerderheid gewoon netjes onderneemt, hard werkt en vooral behoefte heeft aan duidelijkheid.
Laat ik helder zijn: ik ben niet tegen regels en ik ben ook niet tegen duidelijke grenzen. Sterker nog, soms is een verbod helderder dan een vage richtlijn waar iedereen weer zijn eigen draai aan geeft. Dus als iets wordt ingevoerd met als doel minder discussie, minder controle en minder regeldruk, dan kan ik daar best in meegaan. Maar dan moet het in de praktijk wel ook echt duidelijk zijn en niet alleen op papier.
En daar wringt het voor mij. Want wat op papier helder lijkt, blijkt in de praktijk toch weer ruimte te laten voor interpretatie. En iedere ondernemer weet wat dat betekent, zeker als een grens van 3.000 euro niet vrijblijvend is en overtreding gewoon consequenties kan hebben. Dan ga je niet ontspannen ondernemen omdat het zogenaamd eenvoudiger is geworden, maar dan ga je vastleggen, onderbouwen, bewaren en dossiers opbouwen, niet omdat je iets verkeerd wilt doen, maar omdat je voelt dat je later misschien moet uitleggen waarom iets is gegaan zoals het is gegaan.
Dus minder regeldruk? Voor veel ondernemers voelt dat helemaal nog niet zo. Die druk is niet verdwenen, die is alleen op een andere plek terechtgekomen. Niet meer alleen in de regel zelf, maar op de werkvloer, in de administratie en in het hoofd van de ondernemer die aan het einde van de dag nog zit te denken of alles wel goed genoeg is vastgelegd.
En dat schuurt, juist omdat wij binnen VASS samen met ondernemers zo hard werken aan een branche die schoner, eerlijker en transparanter is. Wij willen juist laten zien dat betrouwbaar ondernemerschap de norm is, dat je netjes zakendoet, verantwoordelijkheid neemt en als branche vooruit wilt. We zijn niet bezig om dingen te verdoezelen, maar juist om het goede zichtbaar te maken en het vertrouwen in onze branche te versterken. Juist daarom raakt het extra als je merkt dat diezelfde branche toch weer snel in een verdachte hoek wordt gezet.
Natuurlijk zijn er bedrijven die over grenzen gaan. Die zijn er helaas altijd en in iedere sector. Maar dat mag nooit betekenen dat een hele branche bijna op voorhand in een verdacht hoekje wordt gezet.
Europese regels gelden ook voor ons, daar lopen we niet voor weg. We willen ons aan de wet houden en we willen al helemaal niets te maken hebben met witwassen, fraude of schimmige constructies. Daar hoeft geen enkel misverstand over te bestaan. Maar juist daarom steekt het zo, omdat je aan de ene kant alles op alles zet om te laten zien dat je met betrouwbare ondernemers te maken hebt, terwijl de toon rondom dit soort maatregelen soms bijna suggereert dat die betrouwbaarheid eerst nog maar bewezen moet worden.
En dat kan volgens mij nooit de bedoeling zijn. Als je wilt dat een branche verder professionaliseert en het vertrouwen groeit, dan moet je dat versterken. Dan moet je ondernemers niet het gevoel geven dat ze bij voorbaat al onder een vergrootglas liggen. Want wat er nu te vaak gebeurt, is dat regels strakker worden, controles zwaarder, boetes hoger en de ruimte voor gezond verstand kleiner, terwijl het uiteindelijk steeds weer de ondernemer is die het in de praktijk moet oplossen.
Wat ik terug hoor van ondernemers, en wat ik zelf ook voel, is dat ondernemen daardoor steeds minder als ondernemen gaat aanvoelen en steeds meer als oppassen. Alsof je voortdurend bezig bent met voorkomen dat je iets fout doet, in plaats van met bouwen aan iets goeds.
Ik kom dan ook veel liever op voor de ondernemer die iedere dag zijn best doet om het goed te doen, dan dat ik stil blijf omdat ieder woord gewogen kan worden. Want daar gaat het uiteindelijk om: wat voor klimaat willen we met elkaar creëren? Eén waarin ondernemers ruimte voelen om te bouwen, te investeren en vooruit te gaan, of één waarin ze vooral leren oppassen?
Voor mij is dat geen moeilijke keuze.
Ondernemen moet je aanmoedigen, niet ontmoedigen.
